۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۹
اردیبهشت ۲۹, ۱۳۹۹

زردی نوزاد چیست

اردیبهشت ۲۹, ۱۳۹۹ ۰ دیدگاه

زردی نوزاد چیست

زردی نوزادان از بیماری هایی است که گاهی بطور جدی برای نوزادو والدین دردسر ساز می گردد. بطورکلی بیش از ۷۰درصد نوزادان درروزهای اولیه تولد دچار زردی می شوند و معمولا آمار زردی درنوزادانی زودرس حدود ۸۰ درصد افزایش میابد.


زردی نوزاد چیست؟

یکی از مواردی که در دوران نوزادی بسیار شایع است و تعداد نوزادان زیادی را درگیر می‌کند زردی است. وقتی نوزادی دچار این مشکل می‌شود چشم‌ها و پوست او زرد می‌شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که سطح زیادی از بیلی روبین در او وجود داشته باشد.

رنگ زرد نوزادان به علت افزایش ماده ای به نام بیلی روبین (رنگدانه‌های محلول در چربی) در خون است که در مقادیر بالا و در شرایط مختلف، برای نوزاد سمی می‌باشد.

بیشتر از نیمی از نوزادان طبیعی و سالم، در چند روز اول زندگی، در پوست صورت خود ته رنگ زرد پیدا می کنند. اگر کودک شما چنین است، احتمالاً چیز نگران کننده ای نیست، ولی مخصوصاً اگر شکم و یا پاهای کودک زرد به نظر می رسد، باید او را به پزشک متخصص اطفال نشان دهید.

زردی در یک کودک سالم زمانی اتفاق می افتد که سطح بیلی روبین در خون بالا می رود.

زردی از تخریب بخشی از گلبول‌های قرمز در نوزاد به‌وجود می‌آیدو ضایعات باقیمانده از گلبول های قرمز به بیلی روبین که عامل ایجاد کننده زردی در نوزاد به‌شمار می‌رود، تبدیل می شود.

بیلی روبین ماده شیمیایی است که در اثر تخریب طبیعی گلبول های قرمز فرسوده تولید می شود و در کبد تجزیه می شود.

نوزادان سطح بیلی روبین بالاتری دارند، چون تعداد گلبول های قرمز حامل اکسیژن در آنها زیادتر است و کبد جوان آنها نمی تواند بیلی روبین اضافی را متابولیزه کند.

هر چه سطح بیلی روبین بالاتر از حد طبیعی می رود، زردی از سر به سمت گردن و سپس به قفسه سینه پیش می رود تا اینکه در موارد شدید نهایتاً به پنجه پا می رسد. این نوع زردی که اصطلاحاً فیزیولوژیک نامیده می شود، بر خلاف انواع نادر و شدیدتری که به دلیل بیماری کبدی یا ناسازگاری خونی با مادر ایجاد می شود، معمولاً خطری برای سلامت شیرخواران سالم و کامل (نه ماهه متولد شده) ندارد.

زردی فیزیولوژیک از روز دوم و سوم بعد از تولد شروع شده و به حداکثر میزان خود می‌رسد و سپس به تدریج کاهش می‌یابد و در روز پنجم تا هفتم و پس از ۱۰ تا ۱۴ روز به حد طبیعی برمی‌گردد. تغذیه بلافاصله نوزاد با شیر مادر، سطح بیلی روبین را کاهش می‌دهد.

عوامل خطر زردی فیزیولوژیک عبارتند از : دیابت مادر، نارس بودن نوزاد، بعضی داروها، نوزاد پسر، شیر مادر، تاخیر در دفع مدفوع نوزاد، سابقه زردی فیزیولوژیک در خواهر و برادر و کاهش وزن از عوامل افزایش دهنده ابتلای نوزاد به زردی می باشند.

زردی معمولا از سر و صورت شروع شده و با افزایش میزان بیلی روبین، به سمت اندام‌ها انتشار می‌یابد

زردی نوزاد,زردی نوزاد چقدر طول میکشد
زردی نوزاد تا چند روز ادامه دارد

علائم زردی نوزاد چیست؟

اولین نشانه زردی، زرد شدن رنگ پوست و چشم نوزاد است. زرد شدن ممکن است ۲ تا ۴ روز بعد از تولد خود را نشان دهد و معمولا در ابتدا در صورت مشخص می‌شود. میزان بیلی ‌روبین معمولا سه تا هفت روز بعد از تولد به بیشترین حد خود می‌رسد. همچنین اگر انگشت خودتان را روی قسمتی از بدن نوزاد (مخصوصا سینه) فشار دهید و آن قسمت زرد شود، به‌احتمال زیاد او دچار زردی شده است.

زردی به دو شکل در نوزاد مشاهده می ‌شود:

زردی محلول در آب: در این نوع زردی همان‌طورکه از نامش پیداست، بیلی‌روبین محلول در آب است و چون محلول است، کبد آن را از طریق ادرار کردن دفع می‌کند.

زردی غیرمحلول در آب: در نوع دوم زردی، بیلی‌روبین محلول در آب نیست و از راه ادرار کردن دفع نمی‌شود و در بدن باقی می‌ماند، در صورتی‌که درمان آغاز نشود و میزان بیلی‌روبین بیش از حد شود، در مغز نوزاد رسوب کرده و عقب‌ماندگی ذهنی نوزاد را همراه دارد.

بیشتر بخوانید: دعای رفع زردی نوزاد

کدام نوزادان بیشتر از سایرین در معرض ابتلا به این مشکل هستند؟

* نوزادان نارس (نوزادانی که زودتر از ۳۷ هفته بارداری متولد شده‌اند)

* نوزادانی که به میزان کافی شیر مادر دریافت نمی‌کنند.

* نوزادان متولد شده با وزن کم

* نوزادانی که مشکلات تنفسی دارند

* نوزادانی که گروه خونی‌شان با گروه خونی مادرشان سازگار نیست. کودکانی که نوع خون آن‌ها با مادرنشان سازگار نیست، می‌توانند آنتی بادی‌هایی تولید کنند که بتوانند گلبول‌های قرمز خود را از بین ببرند و باعث افزایش ناگهانی میزان بیلی روبین شوند.

مانند (اگر مادر گروه خون O داشته باشد ولی نوزاد گروه خون A یا B داشته باشد. یا اگر مادر Rh منفی و نوزاد Rh مثبت داشته باشد.)

* نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به دیابت

* نوزاد مبتلا به فاوویسم

زردی نوزادان,زردی نوزاد ۲۰ روزه
حد مجاز زردی در نوزادان ۸ تا ۱۰ می باشد

درجه زردی نوزاد باید چند باشد ؟

درجه زردی اگر روی عدد ۱۰ و بالاتر از آن باشد یعنی کودک شما به زردی مبتلا شده است اما این عدد نشان دهنده زردی بسیار خفیف می باشد در این حالت شما دو راه دارید ؛ راه اول اینکه همان لحظه بدون قبول هیچ ریسکی درمان را آغاز کنید، در واقع هم می توانید نوزاد را بستری کنید و هم در منزل دستگاه فتوتراپی اجاره کنید و پرتو درمانی را آغاز کنید تا از احتمال اینکه زردی در ساعات و روز بعد بالاتر رود اجتناب کنید و راه دوم اینکه یک روز صبر کنید و در طول همان بیست و چهار ساعت کودک خیلی خوب از شیر تغذیه کند و روز بعد دوباره آزمایش انجام دهید در این شرایط ممکن است عدد زردی یا همان عدد ده باشد یا کمی کمتر که نشانه ی خوبی است و باز هم می توانید صبر کنید و تغذیه ی خوب را ادامه دهید و روز بعد بازهم آزمایش را تکرار کنید تا عدد به زیر ۸ برسد در این صورت نوزاد زردی را دفع کرده یا ممکن است از ده بالاتر رفته باشد که در این مرحله سریعا اقدام به درمان می کنید و اگر زردی خیلی بالاتر رفته باشد باید از دستگاه با تعداد لامپ بیشتری استفاده شود. زردی زیر عدد ۱۲ زردی خفیفی هست و خیلی سریع تر بهبودی حاصل می شود .

درجه خطرناک زردی در نوزاد

زردی ۱۳ به بالا جز زردی هایی با درجه بالاتر هستند و در نهایت زردی بیشتر از ۲۰ در بیمارستان بستری می شود‌ و آخرین و شدیدترین زردی درجه ۲۵ است.

چه زمانی زردی خطرناک است؟

حد خطرناک بودن زردی در نوزاد بستگی به سن، وزن، نارس یا به‌موقع دنیا آمدن او دارد. به‌طور مثال اگر نوزادی با وزن سه و نیم یا چهار کیلوگرم و پس از ۹ ماه به دنیا آمده باشد و میزان بیلی‌روبینش هم ۱۲ باشد، این میزان بیلی‌روبین برای این نوزاد سالم، طبیعی است و مشکلی ایجاد نمی‌کند و بیلی‌روبین ایجاد شده نیز از طریق کبد دفع می‌شود. حالا اگر نوزادی با وزن دو کیلوگرم به‌دنیا بیاید و درواقع نارس باشد، درصورتی‌ که میزان بیلی‌روبین او ۱۲، ۱۳و ۱۴ باشد برای این بچه خطرناک است و باید تحت درمان قرار بگیرد. این درحالی است که همین میزان بیلی‌روبین همان‌طور که گفته شد برای کودک سالمی که با وزن طبیعی و پس از دوره کامل بارداری به‌دنیا آمده است، مشکلی ایجاد نمی کند.

حالا اگر میزان بیلی‌روبین نوزاد بین ۱۷ تا ۲۰ باشد، این از نظر ما خطرناک است، چون احتمال رسوب در مغز وجود دارد و با رسوب بیلی‌روبین، نوزاد دچار عقب‌ماندگی ذهنی می‌شود. نوزادانی که بیلی‌روبین بالایی دارند، باید زیرنظر متخصص باشند و زودبه‌زود مورد بررسی قرار بگیرند. البته احتمال اینکه زردی نوزاد بالای عدد ۲۰ شود بسیار کم است و از هر ۱۰۰ بچه‌ای که به‌دنیا می‌آید، تنها ممکن است چهار یا پنج کودک با بیلی‌روبین بالای۲۰ درگیر شوند.

زردی نوزاد یک ماهه,زردی نوزاد تا چند روز ادامه دارد
زردی نوزاد چند روز طول میکشد

عوامل خطر موثر درابتلابه زردی نوزادان

نوزادانی که دچار یک یا چند عامل زیر باشند بیشتر درخطر ابتلابه زردی نوزادان قرار دارند:

• وجود خواهر یا برادری که پیش ازاین دچار زردی نوزادان بوده است.

• علائم کبودی روی بدن نوزاددربدو تولد.

• تولد زودهنگام نوزاد( نوزادان نارس) این کودکان معمولا بیشتر در خطر ابتلا به زردی نوزادان قرار دارند. اگر چنانچه کودکی پیش از هفته ۳۸ بارداری به دنیا بیاید زایمان زودرس انجام گرفته و نوزاد نارس تلقی می شود. هرچه نوزاد زودتر از این موعد به دنیا بیاید نسبت به زردی نوزادان آسیب پذیرتر خواهد بود.

• بی حالی دربدو تولد

• بروز تب درنوزاد

• شیرنخوردن به اندازه کافی

• ابتلابه عفونت درزمان تولد

• اگر سطح بیلی روبین نوزادی خیلی بالا رود میتواند باعث آسیب همیشگی به سلولهای عصبی شود.به عبارتی سهل انگاری دردرمان زردی نوزادان عوارضی جدی دارد از جمله:

• ناشنوایی عصبی حسی

• تشنج

• فلج مغزی

کند ذهنی

• تاخیر در تکلم

• اختلال درتعادل حرکتی

• ناهنجاری های دندانی

• ایجاد بیش فعالی درکودکی

• و در برخی موارد حتی مرگ

زردی نوزاد چقدر طول میکشد؟

مدت زمان ابتلا به زردی در نوزادان، بستگی به شدت و علت ایجاد کننده ی آن دارد. (معمولا بین ۳ تا ۱۰ روز)

نوزادانی که چندین روز پس از تولد دچار زردی می شوند، معمولاً فقط به نظارت دقیق نیاز دارند. این نوزادان معمولاً نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارند.

اگر میزان بیلی روبین کودک زیاد است، ممکن است برای چند روز تحت درمان با فوتوتراپی قرار بگیرد.

لامپ فتوتراپی

کودک شما به مدت ۲-۳ روز بصورت برهنه در زیر لامپ فتوتراپی قرار خواهد گرفت. چشمان او برای محافظت از نور پوشانده می شود.

زردی طبیعی (فیزیولوژیکی) معمولاً بعد از ۱ یا ۲ هفته از بین می رود. بعضی اوقات ممکن است زردی بیش از این طول بکشد.

دقت کنید میزان قرار دادن نوزاد در زیر دستگاه تخت نظر پزشک باشد نه بیشتر نه کمتر. زیرا امکان سوختگی پوست نوزاد است.

قطره زردی نوزاد یا بیلی ناستر

استفاده از قطره زردی نوزاد یا بیلی ناستر به همراه فتوتراپی و تغذیه مداوم کودک روش درمانی دیگری برای درمان زردی به شمار می رود.

تعویض خون

در صورت بالا بودن بیلی روبین نوزاد به علت تاخیر در مراجعه به پزشک و در حالیکه دیگر استفاده از دستگاه درمان زردی نوزاد نتواند زردی نوزاد را درمان تعویض خون کودک انجام خواهد پذیرفت.

در این روش دو برابر حجم کل خون نوزاد با دو برابر حجم آن از خون مادر تعویض می گردد.

این تعویض از راه ورید نافی و به همراه فوتوتراپی انجام می پذیرد .

زردی نوزاد چند روز طول میکشد,حد مجاز زردی در نوزادان
زردی نوزاد ۲۰ روزه

درمان های خانگی زردی :

نوزاد را با عرق کاسنی بشوییم؟

در جریان زردی سلول‌های کبدی آسیب می‌بینند و در این میان چون عرق کاسنی خاصیت ترمیم سلول‌های این ارگان را دارد، در شست‌وشوی صفرا از پوست موثر عمل می‌کند. روش استفاده از آن نیز به این شکل است که یک لیوان عرق کاسنی را در یک لگن آب مخلوط کرده و پوست نوزادش را چند روز و به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه با آن شست‌وشو بدهیم.

مادرها پیاز و سیر بخورند؟

در صورتی‌که پیاز و سیر به شکل خام استفاده شود، سبب بروز زردی می‌شود اما اگر پخته شود، مشکلی ایجاد نمی‌کند.

بیشتر بخوانید: درمان‌های خانگی زردی نوزاد + عوارض زردی

ادویه برای مادر ممنوع است؟

بله درست است. استفاده از ادویه‌ها و به‌خصوص ادویه‌های تند چون فلفل، التهاب یا تخریب سلول‌های کبدی را همراه دارد. طبع صفرا گرم و خشک است و نوزاد نمی‌تواند این طبع را تحمل کند، حال اگر مادر ادویه مصرف کند، این ماده درشیرش ترشح می‌شود و پوست نوزاد رو به زردی می‌گراید. به‌طور کلی تمام ادویه‌های تند و سوزاننده مضر هستند و نباید مصرف شوند.

بهترین راه کم کردن زردی چیست؟

بهترین ماده‌ای که تا به حال در مورد کاهش زردی نوزاد تجربه شده و نتایج مفیدی نیز از آن به‌دست آمده، ترنجبین است. می‌توان یک گرم از این ماده را در یک استکان آب داغ حل کرد و به مدت سه روز با قاشق چایخوری به نوزاد خوراند.

چاره اش شیرخشک است یا شیر مادر؟

طبعا شیر مادر بهتر است. اما در مواردی که به‌ندرت پیش می‌آید، بهتر است شیر مادر به مدت ۲۴ ساعت قطع شود و پس از این مدت دوباره نوزاد را با شیر مادر تغذیه کرد، یعنی اگر بچه‌ای مبتلا به زردی شده و بیلی‌روبینش هم در حد ۱۶ است و مدام زیر دستگاه می‌رود و خارج می‌شود، وضعیتش چه بهتر شود و چه نشود، بهتر است تغذیه او را با شیر مادر به مدت ۲۴ ساعت قطع و با شیرخشک او را تغذیه کرد. پس از ۲۴ ساعت مادر دوباره می‌تواند به او شیر بدهد.

زردی نوزاد یک ماهه، خطرناک است؟

در مواردی که زردی طول می کشد باید توسط پزشک آزمایش زردی تکرار شود و علاوه بر آن باید ادرار و تیروئید هم چک شود. اگر تمام آزمایشات نرمال باشد جای نگرانی وجود ندارد و گاهی ممکن است تا ۲ ماهگی هم کمی زردی باقی بماند.